پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە !


زێنەب حوسەینی

هەر دیاردە و حاڵەتێک کە ڕوداوێکی گرینگ، یان دژبەری و سەرکەوتن یان بە گژدا چوونەوە و هاوکات مێژوو یان لایەنێکی دیاری کۆمەڵ و ژیان بەگشتی بێت، لە لایەن مرۆڤایەتی و ڕێکخراوی نێونەتەوەی گرینگی پێدراوە و ڕۆژێک بۆ ئەم بۆنە و یادانە دیاری کراوە.
لە درێژە و ڕەوتی ناوزەدەکان ،کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتوەکان لە ساڵی ٢٠٠٧ بڕیاری دا کە، ڕۆژی ١٥ی ئۆکتوبر دیاری بکرێ بە ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی لادێی.
بەهۆی ڕۆڵ و نەخشیان لە بەرەو پێشبردنی گەشەی کشتوکاڵی و بەرزکردنەوەی دڵنیایی خۆڕاکی و کەم بونەوەی هەژاری ئەم چینە جێگە و پێگەیان بەرزە و دیارترینن، هەربۆیە گرنگی پێدراوە.
بە پێی پێگە ئەلکترۆنیەکانی نەتەوەیە یەکگرتوەکان کە بۆ پێڕاگەیشتن و وشیارکردنەوەی ئافرەتان دیاری کراوەو مامۆستاو کەسانی شارەزا بە وتنەوەی وانە لەو بارانەوە لە ئەرکدان دەڵێن، ئافرەتانی دانیشتووی گوند ڕۆڵێکی گرنگ دەبینین لە بەردەوام مانەوەو گەشەی کۆمەڵگەی گوندنشین، بە تایەبەت کە زۆرینەی ئەو ئافرەتانە بەشدارن لە بەرهەم هێنانی کشتوکاڵ و داهێنانی بەردەوام، بەبێ پوڵ و پاداشتێکی مادی.
ئامارە نێو نەتەوەیەکان باس لەوە دەکەن کە لە هەر سێ ئافرەت، یەک دانەیان کار دەکات.
ئافرەتانی دێهات نشین، یەک لەسەر چواری کۆی گشتی ئافرەتان لەسەر ئاستی جیهان پێک دەهێنن.
کۆمەڵگەی نێونەتەوەی داکۆکیکار لە ئافرەتانی دێهات نشین، پشتیوانی لەو ئافرەتانە دەکات کە ڕۆڵی کاراو بەڕێوەبەری دەبینن و بەشداریان پێدەکات لە داڕشتنی یاسایی ستراتیژی و سیاسەت و بەرنامەی پەیوەندیدار بە هەموو لایەنەکان کە کاریگەری هەیە لەسەر چۆنیەتی ژیان وبەرەو پێشبردنیان.
لەم ڕاستایەدا ڕاهێنان و بارهێنانیان پێ دەکات و لەسەر چۆنیەتی بەکارهێنانی تێکنلۆژی، کە بگونجێ لەگەڵ پێویستیەکانیان درێژە دەدات.
بە پێشکەش کردنی بەرنامەیەکی دروست و پێویست، بۆ گفتوگۆکردن و دان پێدانان، کە ئافرەتانی گوندی ڕۆڵێکی کارا و گرنگ و سەرەکیان هەیە لەسەر ژینگەی زەوی و کارکردن تێیدا، گەڵاڵەیەکی تۆکمە و گرینگ لە ئارادایە و بە ئامانجی پێشەوەچوون ڕێگەی باشتر بوون دەبڕن.
لێرە پێویستە ئاماژە بەوە بکەم کە ئافرەتانی گوند نشین بە شێوەیەکی گشتی چەندین خاڵی هاوبەشیان هەیە لە شێوەی چۆنیەتی ژیانیان و مافەکانیان کە ئەویش بریتین لە:
١- ئافرەتانی گوند نشین کە کاری کشتوکاڵ و مەڕداری و هەر کارێکی دیکە، کە پەیوەندی بە ڕەو ڕەوەی بردنە پێشی ئابوری خێزانیە، بەبێ دەستمایە و وەرگرتنی کرێ کاردەکەن و ژیان بەڕێ دەکەن، چونکە وا چاو لە ئەرکەیان دەکرێ کە ئەوە بەشێکە لە کاری ماڵ و خێزان.
٢- ئافرەتانی گوندنشین لە مافی خوێندن و ئاشنابون بە ڕەوتی پێشکەوتنی جیهانی بێ بەشن.
٣- بەجێهێشتنی ماڵ و دورکەوتنەوە لەو ژینگە، بەردەوام بۆ پیاوان بووەو ئەوەی کە ماوەتەوە و ئەرکی خێزانی لەسەر کەڵەکە بوو چینی ئافرەتە.
٤- بێ بەشی ئافرەتان لە پێڕاگەیشتنی تەندروستی و دەرمان.
ئەم چەند خاڵە، هاوبەشە لە هەموو جیهان بۆ ئافرەتانی گوندنشین لە ئارادایە و بە پێی ڕێژە بوونی هەیە جا لەوانەیە لە شوێنێک بۆ جێگەێکی دیکە جیاواز بێت.
سروشتیە و دەکرێ بە پێی پێگەی جوغڕافیایی، لە ناوچەیەکەوە بۆ ناوچەیەکی دیکە جیاواز بێ، لە ئاسیاو ئەفریقاو جنوبی بیابانی گەورە ڕێژەی ٨٠ لە سەدی داهاتی بەروبومی ئەو ناوچە ئافرەتان بەرهەمی دەهێنن.
لە مێژووی ئێران دا، بە تایەبەت دەسەڵاتی ئاخوندان، بۆنە جیهانیەکان کە لە سود و بەرژەوەندی پۆلێک دەسەڵاتداری حاکمدا بێت، دان پێدانراوەو لە میدیاو ڕاگەیاندنەکان بۆ خۆ هەڵنان و چاوبەست کاری پێ دەکەن، بەڵام بە شێوەی هەمیشەیی خۆیان لە مافی ئافرەت و بۆنەکان کە تایبەت بێ بەم چینە خۆیان بواردووە، ئەمە لە کاتێکدایە کە بەهۆی گرانی باری ئابوری و سەختی ژیان لە ئێران بە گشتی، ئەرکی ئافرەتان و بەرپرسیارەتیان چەند بەرابەر بۆتەوە و کەس ناتوانێ نکۆڵی لێبکات. 
یادکردنەوە و دیاری کردنی ڕۆژێک بۆ ئافرەتانی گوند نشین، لە قۆناغێکدایە کە نەهامەتیەکانی ئافرەتان لە گوندەکانی ئێران بە گشتی و کوردستان بە تایەبەتی، لە ڕوی کۆمەڵایەتی و ئابووری و ڕۆشنبیری و بەشداری لەبڕیار و بەڕێوەبەری تا سادەترین شێوەی هەڵس و کەوت لە ژین، لەو پەڕی نەهامەتیدان، بە دوورن لە هەر سیستمێکی پێشکەوتوو بۆ کاری کشتوکاڵی و دەستەکەوت و داهات و لە بواری تەندروستی و زۆر شتی دیکەشەوە بێ بەشن.
ئافرەتان لە گوندەکانی کوردستان بەردەوام بەهۆی فشار و کلتوری سواوی کۆمەڵایەتی، ڕەنج بە خەسارن، دەڕەتێنرێن و بەرهەمیان، زۆر و پاداشیان کەم و بێبایەخە.
پەروەردەو بەڕێوەبەری خێزان و پێڕاگەیشتن بە میوان، وێڕای ئەوانەش بەشداری کردنی لە کێڵگە کشتوکاڵیەکان، بۆ هاوکاری و دابینکردنی بژێوی ژیان، ئەرکی ئافرەتی گوند نشینی بە شێوەیەک گران کردوە کە لەگوتن نایەت.
سەرەتای ژیانی هەر کیژۆڵەیەک لە گوندەکان بە شوانی قەل و مریشک دەست پێدەکات و ئەرکی پاراستنی منداڵی بچوکتر لە خۆی وە ئەستۆیە و بە دەسماڵی کۆنی دایکی لە کۆڵی دەنێن، ئەوە سەرەتا و دەسپێکی کار و ئەرکی ئەم چینەیە و دەبێ لەگەڵ ئەم شێوە ژیانە بەردەوام بێ وقۆناخ بە قوناخ و لەگەڵ گەورە بوونیدا ئەرکیشی زیاتر دەبێ.
لە ماوەی ژیانی هەر ئافرەتێکی گوند نشین فێربونی نان کردن قاوڵتی ئامادەکردن و پاککردنەوەی ئاخوڕو تەویلەو مەشکە ژاندن و......هتد، دەبێتە بەشێکی ئاسایی لە تەمەنیدا و دوای تەواوکردنی هەموو ئەو کارانە، شۆڕ دەبێتەوە بەرەو مەزرا، بۆ دەسکەنەو دروێنەو کاری کشتوکاڵی بە گشتی.
لە کوردستان و لە گوندەکان بە تایەبەت ڕێژەی نەخوێندەواری یان تەواو نەکردنی خوێندن لە ناو کچاندا، بەرزە، کە هۆکارەکەش دابین نەکردنی پێداویستیە سەرەتاییەکانی پەروەردەو پێگەیاندنی وەک پێویست نیە.
لە هەمان کاتدا بەهۆی ئەو بیرە خێڵەکیەی کە پێی وایە مێینە پێویستی بە خوێندن نیە، ئەو ڕێژە بەردەوام لە هەڵکشاندا بوەو هەیە.
هەروەک چۆن باسم لەوەکرد کە ئافرەتان بەهۆی نەبونی حەقدەستی کار و ئەو تێڕوانینە کە ئەوە ئەرکەو بەبەشێک لە کاری ماڵەوە دادەنرێ، هیچ کات نەیان توانیوە تواناکانی خۆیان و ڕۆڵ و نەخشیان لە بازاڕی ئابوری بنوێنن و سەربەخۆیی ئابوری، کە بەری ڕەنجی خۆیانە بەدەست بێنن.
بەگشتی ئافرەتان لە گوندەکان ڕۆڵی بەرجەستە دەبینن لە بەرهەمێنانی بەروبومی خۆماڵی و گەشەسەندنی ئابوری ناوچەو وەڵات بە بێ پشتیوانیەک کە شایانیان بێت.
ئافرەتانی گوندنشینی کوردستان لە زەردەی بەیان تا خۆر ئاوا بون بێڕاوەستان، کاردەکەن، بێگومان ئەم ئەرک و مافەش کە بنێشتە خۆشەیە وچینی بەرانبەر لەبەرانبەر هەر کاریکدا باسی لێوەدەکەن، دەبێ بۆ چینی ئافرەتیش بەڕەوا بزاندرێ و هەمووان بێنە سەر ئەو باوەڕەی کە کۆڵەکە و ڕاگری ژیان دەبێ لە ماف و ئەرکدا یەکسان بن و هیچ چینێک چەوساوەترو ماندووتر نەبێت.




ڕێکه‌وت: 2020-10-14 22:16:04
به‌شی: ( کۆمه‌ڵایه‌تی )
زێنەب حوسەینی



TAGS/ پانزەی,ئۆکتوبر,ڕۆژی,جیهانی,ئافرەتانی,دێهات,نشینە
TITLE/پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە


خوێنه‌ران له کاتی گه‌ران بۆ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ توانیویانه‌ ئه‌و نووسینه بدۆزنه‌وه‌

پانزەی ** ئۆکتوبر ** پانزەی ئۆکتوبر ** ڕۆژی ** پانزەی ڕۆژی ** ئۆکتوبر ڕۆژی ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی ** جیهانی ** پانزەی جیهانی ** ئۆکتوبر جیهانی ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی ** ڕۆژی جیهانی ** پانزەی ڕۆژی جیهانی ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ** ئافرەتانی ** پانزەی ئافرەتانی ** ئۆکتوبر ئافرەتانی ** پانزەی ئۆکتوبر ئافرەتانی ** ڕۆژی ئافرەتانی ** پانزەی ڕۆژی ئافرەتانی ** ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی ** جیهانی ئافرەتانی ** پانزەی جیهانی ئافرەتانی ** ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی ** ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی ** پانزەی ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی ** دێهات ** پانزەی دێهات ** ئۆکتوبر دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر دێهات ** ڕۆژی دێهات ** پانزەی ڕۆژی دێهات ** ئۆکتوبر ڕۆژی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی دێهات ** جیهانی دێهات ** پانزەی جیهانی دێهات ** ئۆکتوبر جیهانی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی دێهات ** ڕۆژی جیهانی دێهات ** پانزەی ڕۆژی جیهانی دێهات ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی دێهات ** ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ئافرەتانی دێهات ** ئۆکتوبر ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر ئافرەتانی دێهات ** ڕۆژی ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ڕۆژی ئافرەتانی دێهات ** ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی دێهات ** جیهانی ئافرەتانی دێهات ** پانزەی جیهانی ئافرەتانی دێهات ** ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی دێهات ** ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات ** نشینە ** پانزەی نشینە ** ئۆکتوبر نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر نشینە ** ڕۆژی نشینە ** پانزەی ڕۆژی نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی نشینە ** جیهانی نشینە ** پانزەی جیهانی نشینە ** ئۆکتوبر جیهانی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی نشینە ** ڕۆژی جیهانی نشینە ** پانزەی ڕۆژی جیهانی نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی نشینە ** ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ئافرەتانی نشینە ** ئۆکتوبر ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ئافرەتانی نشینە ** ڕۆژی ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ڕۆژی ئافرەتانی نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی نشینە ** جیهانی ئافرەتانی نشینە ** پانزەی جیهانی ئافرەتانی نشینە ** ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی نشینە ** ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی نشینە ** دێهات نشینە ** پانزەی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر دێهات نشینە ** ڕۆژی دێهات نشینە ** پانزەی ڕۆژی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی دێهات نشینە ** جیهانی دێهات نشینە ** پانزەی جیهانی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر جیهانی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی دێهات نشینە ** ڕۆژی جیهانی دێهات نشینە ** پانزەی ڕۆژی جیهانی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی دێهات نشینە ** ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ئافرەتانی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ئافرەتانی دێهات نشینە ** ڕۆژی ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ڕۆژی ئافرەتانی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی ئافرەتانی دێهات نشینە ** جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە ** پانزەی ئۆکتوبر ڕۆژی جیهانی ئافرەتانی دێهات نشینە **